meni

Sveća, najvažniji deo slavskog praznovanja

Raskošna trpeza, domaćinska pogača i tek upaljena sveća uvek nas podsete na hladne zimske dane, praznike i prijatne razgovore u krugu prijatelja i porodice.

Tada, konačno možemo da nadoknadimo svo vreme koje tokom prethodnih meseci zbog obaveza nismo stigli da provedemo sa bliskim ljudima i zaista se opustimo.

SLAVSKA TRADICIJA

Novogodišnjim i božićnim praznicima prethodi sezona slava, koje se od davnina prenoseći se na mlađe generacije, tradicionalno proslavljaju u srpskim domovima. Slave nalažu poštovanje običaja, ali su istovremeno i sjajne prilike za radosna okupljanja, te ih porodice ozbiljno organizuju.

Na slavama, tradicionalna jela su neizostavna. Slavski kolač, kuvano žito i crveno vino zauzimaju centralno mesto, a slavska sveća je obavezan deo svakog slavskog praznovanja. Ona ima posebnu simboliku predstavljajući svetlost Hristove nauke, zbog čega se u svakoj kući sa pažnjom priprema.

POČETAK PRAZNOVANJA

Za slavu se obično biraju sveće veličine 50 - 60 cm. Ponegde se posebno ukrašavaju, a potom ostavljaju u svećnjak - tzv. čirak, a obeležavajući sam početak slavljenja slave, pale se na njen dan.

Prema običajima, pred rezanja kolača, a u prisustvu cele porodice, domaćin se prekrsti, pomene u molitvi Boga i ime svoje krsne slave, celiva sveću i pali je šibicom. U pojedinim krajevima je običaj da se sveća upali nekoliko minuta pre podneva, dok se negde pali tačno u podne. Takođe, postoji običaj da se sveća pali neposredno pre ručka, kad se gosti okupe.

SVEĆA SE ČUVA CELE GODINE

Nakon svečanog proslavljanja, kada sveća dogori na nekoliko centimetara do svećnjaka, domaćin je ugasi nakon što se prekrsti, tako što kašičicu vina izlije uz njen fitilj ili, uzme komad sredine iz slavskog kolača i ugasi je. Kasnije, sveća ostaje u kući tokom cele godine, obično uz ikonu, a do naredne slave pali se prilikom zajedničkih kućnih molitvi.